Enver Hoca Futbolcu Yetiştirme ve Geliştirme Merkezi

 

Futbol Terimleri

Altı pas,

 (ing. The 6 yard box) futbolda ceza sahası içinde bulunan ve kaleye 5.5 metre (6 yard) uzaklıktaki çizginin içinde kalan bölgedir. Alanın boyutu 18,32 x 5,50 metre'dir

Altın gol,

futbolda son dönemlerde kullanılmaya başlayan elemeli sistemli turnuvalarda kullanılan bir yöntemdir.

Bu sistem, tek maç üzerinden veya iki maç üzerinden olan elemeli bir sistemde iki takımın birbirine üstünlük sağlayamaması durumunda oynanan ve penaltılara kadar olan ekstra sürede (genellikle 30 dakika) bir takımın gol atması halinde maçın o anda sonuçlanması ve golü atan takımın tur atlaması veya final ise rakibini geçerek turnuvayı kazanması esasına dayalıdır. Atılan bu gol Altın Gol olarak ifade edilir.

Eğer uzatma sonunda gol gelmezse, penaltı atışları ile galip belirlenir.

Altın gol kuralının ilk uygulandığı önemli turnuva 1996 yılında İngiltere'de oynanan Avrupa Futbol Şampiyonası'dır. Bu turnuvanın finali olan Almanya - Çek Cumhuriyeti maçı bu yöntemle galibin belirlendiği ilk maç oldu.

2002 yılında UEFA bu kurala benzer yeni bir yöntem olan Gümüş Gol uygulamasını tanıttı. Bu tarihten sonra turnuvalar klasik uzatmalı sistem, altın gol ve gümüş gol kuralı gibi üç farklı şekilde yöntem belirlediler

Avantaj

futbolda fauller ya da fena hareketlerle rakibine karşı avantaj sağlamayı önlemek amacını güden kuraldır. Hakem, faulu yapan futbolcunun, bu faulden dolayı avantaj sağlayıp sağlamadığın bakar. Oyunun durması ve hatanın gerektirdiği ceza vuruşlarının yapılması, hata yapan oyuncuya avantaj sağlıyorsa ya da hataya rağmen rakibi topu kaybetmemiş pozisyonu devam ettirmişse hakem de oyunu devam ettirir. Avantaj kuralını hakem ellerini yere doğru uzatıp devam diyerek uygular

Hakem

Bir karşılaşmayı, bir oyunu, belli bir kurallar bütününe uygun olarak, gerektiğinde kuralları da yorumlayarak yöneten kişi. Anlaşmazlık durumunda onun sözü geçerlidir.

Averaj

aralarında puan eşitliği bulunan takımların birbirlerine göre üstünlüğünü belirlemek için attıkları ve yedikleri gollerin farkına dayalı kuraldır. Averaj sadece lig maçlarında değil , kupa maçlarında da uygulanmaktadır. Fakat günümüzde çoğu ligde artık averaj sistemi değil takımların birbirleriyle oynadığı maçlarda aldığı sonuçlara bakılır (ikili averaj). Eğer bu sonuçlar eşit ise averajlar hesaplanır. Avrupa ve Dünya'daki tüm kupa şeklindeki turnuvalarda ise averaj sistemi devam etmektedir

Ceza sahası,

futbol'da kale önünde sahanın her iki yakasında bulunan bölgedir.

Nizami futbol sahası ölçüleri

Dikdörtgen şeklindeki alanın kaleye uzaklığı 18 yarddır (16,46 metre). Alanın kaleye uzaklığının 18 yard olması sonucu ceza sahası Türkçe'de onsekiz olarak da kullanılmaktadır. Ceza sahasının boyutları 40,32 x 16,50 metre'dir.

Ceza sahası içinde yine kaleden uzaklığı 12 yard (11 metre) olan ve kalenin tam orta noktasının izdüşümünde bulunan penaltı noktası bulunmaktadır. Ceza sahasının kaleye uzak tarafında penaltı noktasından 9,15 metre olacak şekilde bir yay bulunmaktadır. Bu yayın içinde kalan bölge ceza sahasına dahil değildir. Ancak yay, penaltı atışı sırasında diğer oyuncuların topa bu mesafeden yakın olmasını önler. Ayrıca, bu alan içinde, 18,32 x 5,50 metre boyunda altıpas denilen alan vardır.

Bu alan içinde kaleciye topu eliyle tutma hakkı verilmiştir. Bu alan içinde hucüm yapılan tarafa yapılan faul veya ceza gerektiren bir eylem yapılması durumunda savunma yapan takım penaltı ile cezalandırılır

Deplasman

futbol takımlarının oynadığı ligde kendi stadı dışında yaptığı maçlara verilen isimdir. Günümüzde artık aynı şehrin takımlarının rakip sahadaki maçlarına deplasman denilmemektedir.

Fikstür

takım sporlarında sezon boyunca oynanacak olan müsabakaların ligler başlamadan önce haftalar halinde belirlenmesi ile oluşan tablo.

Forvet,

futbolda amacı gol atmak olan hücum oyuncusu anlamına gelir.

Kale vuruşu

futbolda oyunu başlatmanın bir metodudur. Kale vuruşu ya da başka bir değişle aut atışıyla karşı takıma atılan şutla gol olabilir.

Kale vuruşunun verilmesi

• Atak yapan takımın oyuncusu topu aut çizgisini yerde ve havada kaybettiğinde Kural 10'a göre verilir.

Yöntem

• Altı pasın içerisindeki herhangi bir noktadan atış kullanılabilir.

• Rakip takım oyuncuları top oyuna girene kadar ceza sahasının dışında bulunmalıdırlar.

 • Atışı yapan oyuncu tekrar topa temasta bulunamaz.

 • Top hareket ettikten sonra top oyundadır.

Kural İhlali Nedeniyle Verilen Ceza

 Ceza sahası içerisinde kullanılmadıysa:

• Atış tekrarlanır.

 'Kale vuruşu kaleci yerine bir başkası tarafından kullanırken

Eğer, top oyuna girdikten sonra, atışı yapan oyuncu atışı yaptıktan sonra topa (elleri hariç) temasta bulunursa:

• Endirekt serbest vuruş verilir ve atış topa ikinci temasın yapıldığı yerden kullanılır.

• Ceza sahası içerisinde olmuşsa penaltı atışı verilir.

Aut atışı kaleci tarafından kullanırken

Eğer, top oyuna girdikten sonra, atışı yapan oyuncu atışı yaptıktan sonra topa elleri dışında bir temasta bulunursa:

• Endirekt serbest vuruş verilir ve atış topa ikinci temasın yapıldığı yerden kullanılır.

Eğer, top oyuna girdikten sonra, başka bir oyuncu dokunmadan önce, kaleci ikinci kez topa temasta bulunursa:

• Ceza sahası içerisinde olmuşsa direkt serbest vuruş verilir ve atış temasın olduğu noktadan kullanılır. • Ceza sahası içerisinde olmuşsa endirekt serbest vuruş verilir ve atış temasın olduğu noktadan kullanılır.

Bu kural Başka Bir Şekilde Bozulursa:

• Atış tekrarlanır.

Ofsayt

Ofsayt pozisyonunun tanımında, 'rakibinin kale çizgisine yakın', kafasının, vücudunun veya ayağının herhangi bir bölümünün rakibin kale çizgisine toptan ve ikinci son rakipten daha yakın olduğu anlamına gelmektedir. Kollar bu tanıma katılmamıştır. Futbol baş, vücut ve ayaklarla oynanır. Eğer bunlar rakibin kale çizgisine yakınsa orda potansiyel bir avantaj vardır. Yalnızca kollar rakibin ilerisindeyse, kazanılacak bir avantaj yoktur şeklinde yapıldı.

Oyuncu şu pozisyondayken ofsayttadır:

Karşı takımın kale çizgisine top ve rakipten daha yakın olursa.

Oyuncu şu pozisyonlarda ise ofsayt değildir:

Kendi yarı sahasındaysa ya da

Kaleci hariç bir diğer oyuncuyla aynı hizadaysa ya da

Diğer iki rakip oyuncuyla aynı hizadaysa

Atakta iken

Oyuncu ofsayttayken topa dokunur veya ona top gelir ve dokunursa aktif duruma düşer, aşağıdaki durumlarda oyuncu ofsayt verilerek cezalandırılır:

Oyunu engellerse ya da

Rakibini engellerse ya da

Bu pozisyonla kazanç sağlarsa

Atakta değilken Şu şekillerde ofsayt olmaz:

Kale vuruşu

Taç atışı

Köşe vuruşu(korner)

Kural İhlali Nedeniyle Verilen Ceza

Hücum yapan takımın bir oyuncusu ofsayttaysa karşı takıma endirek serbest vuruş verilir ve vuruş ofsaytın olduğu noktadan kullanılır 

Orta Saha;

futbolda sahanın ortasında görev yapan futbolculara verilen addır. Defansın hemen önünde oynayan ve görevi defansa yardım etmek olan futbolculara defansif orta saha; forvetlerin arkasında oynayan futbolculara ofansif orta saha denir. Kanatta oynayan oyuncularda orta sahadır.

Defansif orta saha oyuncularına Claude Makelele, Micheal Essien, Javier Mascherano, Emerson, Esteban Cambiasso, ofansif orta saha oyncularına Steven Gerrard, Frank Lampard, Ronaldinho, Zinedine Zidane, Francesco Totti, Juninho Pernambucano ve Pavel Nedved; kanat oyuncularına ise Cristiano Ronaldo ve Luis Figo örnek gösterilebilir.

Defans

ingilizcedeki savunma anlamındaki defence kelimesinden gelmektedir.

Defans futbolda amacı gol yemeyi önlemek olan futbolculardır. Rakip takımın hücum oyuncularını durdurmakla görevlidirler. Fabio Cannavaro, John Terry, Carles Puyol, Alessandro Nesta dünyaca ünlü defans oyuncularına birkaç örnektir.

Penaltı,

futbolda ceza ifade eden bir terimdir.

Bir oyuncu, kendi ceza sahası içinde rakip oyuncuya faul ile cezalandırılabilecek kural dışı bir hareket yaparsa, karşı takım, bu kural dışı hareketin cezası olarak ceza sahası içinde bulunan beyaz noktadan, karşısında yalnızca kaleci olacak şekilde kaleye şut çekme hakkı kazanır. Bu beyaz noktaya penaltı noktası, bu karara penaltı adı verilir. Penaltı noktası kale çizgisinden 11 metre (ya da İngiliz birim sistemine göre 12 yard = 10,9728 metre) uzaklıktadır

Plonjon.

Futbolda bir kaleci yatış tekniğidir. Çoğunlukla gösteri amaçlı yapılır ve cesaret gerektirir. Topa doğru sıçrarken bir diz karına çekilir, topa uzanırken kol ve parmaklar gerilir, düşme sırasında kaleden uzağa doğru yuvarlanılarak kalkılır. Yan direklere doğru planjon yapılmamalı, topu tutarken iki elin de topa teması olmamalı, yere düşüşte yan düşmek yerine karın ya da yüz üzerine düşülmemelidir. Planjon aynı zamanda voleybolda da kullanılan bir tekniktir.

Kaleci,

topla oynanan sporlarda kalenin önünde durup, topun kaleye girmesini önlemekle görevli ve pek çok sporda diğer oyunculara göre ekstra özelliklere ve imkanlara sahip oyuncudur.

Futbolda topa ceza sahası içinde elle müdahale edebilen ayrıcalıklı takım elemanıdır. Her takımda oyun sırasında bir tane bulunur ve genelde forma numaraları 1'dir. Kale denilen direklerle sınırlandırılmış oldukça büyük bir dörtgeni korur. Yine ceza sahası içinde belli oranda dokunulmazlığı vardır ve sakatlık durumunda tedavisi saha içinde yapılan tek takım elemanıdır.

Teknik futbolcu

Futbol takımlarında mücadele etmeyen, koşmayan ama futbol zekası yüksek ve genellikle iki ayagınıda iyi raket gibi kullanan oyunculara verilen addır. teknik futbolcular genellikle orta saha oyuncusudur.Ronaldinho gibi oyunculardırfakat en iyi teknik oyuncular ortasahada fakat içe dogru oynar Ronaldinho bunlara örnektir.teknik futbolcunun futbol zekası yütksek olmalıdır bu birinci şarttır 2.şart ise çok hızlı olması ve çok hızlı oymamasıdır teknik futbolcular hem sağ hemde sol ayagını çok iyi kullanmak zorundadır.teknik oyuncular çalımıda çok iyi atmalıdır dar ve açık alanda tehlikeli olmalıdır ve asıl görevleri gol attırmaktır

Verkaç,

futbol başta olmak üzere basketbol, hentbol gibi takım sporlarında uygulanan en basit hucüm taktiklerinden biridir.

Duvar pası şeklinde de nitelendirilen ve genel olarak kapalı defansları açmak için kullanılan bu taktik kısaca topa sahip oyuncunun topu yakındaki bir arkadaşına pas vererek boş bir alana kaçması olarak nitelendirilebilir.